Bartosz Zawadzki
dr n. med.
Bartosz Zawadzki
Data publikacji 06.08.2025
Czas czytania ok. 6 min

Choroba wrzodowa – podstawowe informacje [K27]

Choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy to częste schorzenie przewodu pokarmowego polegające na wytworzeniu się ubytku w błonie śluzowej (poza blaszką mięśniową), który może penetrować w głąb ściany. Wrzody trawienne powstają najczęściej w opuszce dwunastnicy i żołądku, rzadziej w dolnej części przełyku lub pętli dwunastnicy. Pojawienie się wrzodów na żołądku lub dwunastnicy jest związane z takimi czynnikami ryzyka, jak:

  • zakażenie H. pylori (> 50% przypadków);
  • narkotyki, palenie tytoniu;
  • przewlekły stres;
  • zespół Zollingera-Ellisona (rzadko) – przypadki nawrotowe, ciężkie i nietypowe;
  • ostre stany zapalne, leczenie w ramach oddziału intensywnej terapii;
  • używane leki: głównie niesteroidowe leki przeciwzapalne, zwłaszcza w połączeniu z glikokortykosteroidami (ryzyko wzrasta już po 5–7 dniach terapii), związki potasu, leki immunosupresyjne, bisfosfoniany, chemioterapia;
  • przebyta choroba wrzodowa w wywiadzie.

Do powstawania wrzodu żołądka dochodzi na tle przewlekłego stanu zapalnego, który powoduje, że błona śluzowa przewodu pokarmowego jest bardziej podatna na uszkodzenia. W patomechanizmie dochodzi również do hipergastrynemii, przyczyniającej się do zwiększenia wydzielania kwasu solnego oraz sprzyjającej powstawaniu uszkodzeń.

Chorobę wrzodową należy różnicować z innymi schorzeniami przewodu pokarmowego, takimi jak: zapalenie przełyku, kamica nerkowa, zapalenie trzustki, nieżyt żołądkowo-jelitowy, choroby dróg żółciowych, ostre zapalenie wątroby, kamica pęcherzyka żółciowego, nowotwory żołądka, trzustki czy wątroby.

Jak przeprowadzić wywiad lekarski i różnicowy? Charakterystyczne objawy choroby wrzodowej

Badania diagnostyczne i laboratoryjne

Kryteria rozpoznania choroby wrzodowej

Schemat terapeutyczny choroby wrzodowej

Opis typowego przypadku

Postępowanie lecznicze

Kiedy kierować do specjalisty?

Jak kontrolować pacjenta?

Sytuacje szczególne i praktyczne porady (w tym najczęstsze interakcje, typowe problemy)