Krztusiec
Krztusiec – podstawowe informacje [A37]
Pałeczka krztuśca (Bordetella pertussis)to Gram-ujemna bakteria tlenowa, która powszechnie występuje w środowisku naturalnym i przenosi się między ludźmi. Zazwyczaj nie obserwuje się nosicielstwa, przenoszenie następuje drogą kropelkową i dotyczy zarówno osób zaszczepionych, jak i niezaszczepionych z objawami choroby. Do zakażenia dochodzi przeważnie przez wdychanie rozpylanej w powietrzu podczas kaszlu wydzieliny z dróg oddechowych chorego. Zakaźność dla osób z otoczenia jest duża (do 80%), największa w pierwszych 3 tygodniach choroby (zwłaszcza w okresie nieżytowym). U ludzi krztusiec wywołuje przewlekające się zakażenia dróg oddechowych (głównie oskrzeli), a produkowana przez bakterię toksyna krztuścowa może być przyczyną powikłań. Jej działanie prowadzi do powstawania nasilonej martwicy komórek nabłonka dróg oddechowych (zwłaszcza tchawicy), co prowadzi do złuszczania się komórek, powstawania znacznej ilości wydzieliny i gęstego śluzu, a także pobudza odruchowy kaszel. Do rozwoju objawów dochodzi w ciągu 5–21 dni od zakażenia (zwykle 7–14 dni).
Z uwagi na niecharakterystyczne objawy rozpoznanie krztuśca, zwłaszcza w okresie epidemicznych zachorowań na infekcje górnych dróg oddechowych, może być trudne. Poza obrazem klinicznym krztusiec może być rozpoznany na podstawie badań laboratoryjnych, do których należą:
- wymaz z części nosowej gardła i badanie PCR lub posiew (nie zaleca się wymazów z części ustnej gardła w celu rozpoznania) – badanie zaleca się wykonywać>
Badania diagnostyczne i laboratoryjne
Kryteria rozpoznania krztuśca
Schemat terapeutyczny krztuśca
Opis typowego przypadku
Postępowanie lecznicze
Kiedy kierować do specjalisty?
Jak kontrolować pacjenta?
Sytuacje szczególne i praktyczne porady (w tym najczęstsze interakcje, typowe problemy)