Nowy rozdział w terapii hipertriglicerydemii? Wyniki badania ESSENCE-TIMI 73b
Skrót informacji
1. Olezarsen (ASO przeciw ApoC‑III) celuje w metabolizm cząstek bogatych w TG - dotychczasowe dane wskazują na głębokie obniżenie TG bez istotnego wzrostu LDL‑C i dobrą tolerancję.
2. ESSENCE‑TIMI 73b (III faza, n=1349): miesięczne wstrzyknięcia podskórne 50 mg lub 80 mg vs placebo u chorych z TG >150 mg/dl i podwyższonym ryzykiem sercowo‑naczyniowym.
3. Skuteczność po 6 miesiącach: redukcja TG -58,4% (50 mg) i
-60,6% (80 mg) względem placebo (p<0,001).
4. Bezpieczeństwo i perspektywa: częstość poważnych działań niepożądanych podobna do placebo; brak danych o wpływie na „twarde” punkty sercowo‑naczyniowe - potrzebne badania wynikowe zanim zmienimy wytyczne.
Wprowadzenie
Podwyższone stężenie triglicerydów (TG) to powszechny problem w codziennej praktyce - dotyczy nawet 1 na 4 dorosłych i często współistnieje z otyłością, cukrzycą typu 2 i zespołem metabolicznym. Przy wartościach (>150 mg/dL) obserwuje się istotny wzrost ryzyka powikłań, w tym przyspieszenia progresji miażdżycy i wzrostu ryzyka sercowo-naczyniowego. Co więcej, dostępne obecnie terapie (takie jak fibraty, kwasy omega-3) mają ograniczoną skuteczność, a dane z badań nie potwierdziły jednoznacznego wpływu tych leków na redukcję ryzyka sercowo-naczyniowego.
Olezarsen to nowy lek biologiczny będący antysensownym oligonukleotydem (ASO), który selektywnie hamuje syntezę apolipoproteiny C-III - kluczowego białka regulującego metabolizm cząstek bogatych w triglicerydy (TRL). W badaniach klinicznych II fazy olezarsen obniżał stężenie TG o 40-60%, zmniejszał poziom ApoC-III oraz poprawiał profil lipidowy (non-HDL, ApoB, HDL-C). Co istotne, w odróżnieniu od niektórych wcześniejszych terapii z tej grupy, nie podwyższał istotnie poziomu LDL-C i nie był związany z poważnymi działaniami niepożądanymi, takimi jak małopłytkowość czy hepatotoksyczność. Warto dodać, że olezarsen nie jest jedynym nowym lekiem badanym w terapii hipertriglicerydemii - w badaniach klinicznych oceniane są lub niedawno były także volanesorsen (inny ASO), plozasiran i zodasiran (leki z grupy siRNA), a także preparat icosapent ethyl - oczyszczona forma kwasu omega-3 (EPA).
Badanie ESSENCE-TIMI 73b - projekt i wyniki
Co dalej?