Przypadek 5. Pacjentka w wieku 60 lat z przewlekłą chorobą zwyrodnieniową stawów kolanowych

Pacjentka, 60-letnia kobieta, zgłosiła się do gabinetu lekarskiego z powodu przewlekłego bólu obu stawów kolanowych, trwającego od 20 lat. Mimo postawionej w przeszłości diagnozy choroby zwyrodnieniowej stawów (ChZS) pacjentka dotychczas nie podejmowała systematycznego leczenia. W wywiadzie obciążona jest chorobami metabolicznymi: cukrzycą typu 2 oraz nadciśnieniem tętniczym, a także nadwagą (BMI 29 kg/m²). Pacjentka prowadząca skrajnie siedzący tryb życia, unikająca aktywności fizycznej z obawy przed nasileniem dolegliwości (kinezjofobia).

Podczas wizyty pacjentka zgłaszała ból o natężeniu zmiennym, wahającym się od 3 do 6 w skali numerycznej (ang. numerical rating scale, NRS). Ból miał charakter mieszany. Występował typowy dla ChZS ból mechaniczny, nasilający się przy chodzeniu i wchodzeniu po schodach, z towarzyszącym uczuciem „trzeszczenia” w stawach. Jednakże wieloletni przebieg nieleczonej choroby doprowadził do rozwinięcia się bólu nocyplastycznego (związanego z sensytyzacją ośrodkową). Świadczyły o tym zaburzenia snu, przewlekłe zmęczenie oraz zgłaszane przez pacjentkę uczucie ciągłego napięcia, lęku i niepokoju związanego z chorobą.

U podłoża dolegliwości leży przewlekły proces degeneracji chrząstki stawowej i przebudowy warstwy podchrzęstnej kości (sklerotyzacja, osteofity). Wieloletnia stymulacja nocyceptorów (receptorów bólowych) w uszkodzonych tkankach stawu doprowadziła do zjawiska sensytyzacji obwodowej, a następnie ośrodkowej. W rdzeniu kręgowym i mózgowiu doszło do obniżenia progu pobudliwości neuronów bólowych oraz osłabienia zstępujących szlaków hamowania bólu. To tłumaczy, dlaczego>