Bartosz Zawadzki
dr n. med.
Bartosz Zawadzki
Data publikacji 21.07.2025
Czas czytania ok. 5 min

Zakażenia układu moczowego – podstawowe informacje [N39]

Zakażenia układu moczowego (ZUM) definiuje się jako obecność drobnoustrojów chorobotwórczych (głównie bakterii) w drogach moczowych powyżej zwieracza pęcherza moczowego. Do dróg moczowych zaliczamy: cewkę moczową, pęcherz moczowy, moczowody, miedniczki nerkowe i nerki. Zakażenie może dotyczyć każdej z ww. części, zazwyczaj jednak bakterie drogą wstępującą przemieszczają się do pęcherza moczowego. Im dłuższy czas bez leczenia, tym większe ryzyko zakażenia wyższych pięter układu moczowego.

Bakteriomocz znamienny to obecność:

  • ≥ 103 CFU/ml u kobiet z objawami zapalenia pęcherza moczowego w próbce moczu ze środkowego strumienia;
  • ≥ 104 CFU/ml u kobiet z objawami ostrego odmiedniczkowego zapalenia nerek (OOZN) w próbce moczu ze środkowego strumienia;
  • ≥ 105 CFU/ml w przypadku powikłanego ZUM w próbce moczu ze środkowego strumienia;
  • ≥ 102 CFU/ml w próbce moczu pobranej poprzez jednorazowe wprowadzenie cewnika do pęcherza moczowego.

Zakażenia możemy podzielić na:

  • niepowikłane (u kobiet z prawidłowym układem moczowo-płciowym oraz bez zaburzeń miejscowych i ogólnoustrojowych mechanizmów obronnych; wywołane przez drobnoustroje typowe)
  • powikłane (u każdego mężczyzny lub u kobiety z anatomicznym lub czynnościowym zaburzeniem utrudniającym odpływ moczu, z upośledzeniem ogólnoustrojowych lub miejscowych mechanizmów obronnych; wywołane przez drobnoustroje nietypowe).

Do najczęstszych czynników zakaźnych należą:

  • Escherichia coli (70–95%);
  • Staphylococcus saprophyticus (5–10%);
  • Proteus mirabilis, Klebsiella spp., Enterococcus spp. i inne (≤ 5%);
  • Chlamydia trachomatis, dwoinka rzeżączki (Neisseria>

Jak przeprowadzić wywiad lekarski i różnicowy? Charakterystyczne objawy [N39]

Badania diagnostyczne i laboratoryjne

Kryteria rozpoznania

Schemat terapeutyczny

Opis typowego przypadku

Postępowanie lecznicze

Kiedy kierować do specjalisty?

Jak kontrolować pacjenta?

Sytuacje szczególne i porady praktyczne (w tym wspomniane najczęstsze interakcje, typowe problemy)