Bartosz Zawadzki
dr n. med.
Bartosz Zawadzki
Data publikacji 31.07.2025
Czas czytania ok. 7 min

Zakrzepica żył kończyn dolnych – podstawowe informacje [I80]

Zakrzepica żył kończyn dolnych to schorzenie charakteryzujące się powstawaniem zakrzepów, które utrudniają przepływ krwi w naczyniach żylnych. Może obejmować układ żył powierzchownych, głębokich lub oba układy jednocześnie.

Układ żył głębokich znajduje się pod powięzią i przebiega wzdłuż dużych naczyń tętniczych. Zazwyczaj składa się z 2–3 naczyń żylnych otoczonych wspólną pochewką naczyniową, które towarzyszą jednoimiennej tętnicy. Główne naczynia układu głębokiego to:

  • żyła udowa,
  • żyła podkolanowa,
  • żyły piszczelowe przednie i tylne,
  • żyły strzałkowe,
  • żyły grzbietowe stopy,
  • żyły podeszwowe.

Żyły te łączą się z układem powierzchownym przez perforatory, które kierują krew z żył powierzchownych do głębokich.

Układ żył powierzchownych jest bardziej zróżnicowany, biegnie w towarzystwie pni limfatycznych i gałęzi nerwowych kończyn dolnych. Do głównych naczyń układu powierzchownego należą:

  • żyły brzeżne stopy (przyśrodkowa i boczna),
  • żyła odpiszczelowa,
  • żyła odstrzałkowa.

Około 90% krwi odpływa przez układ głęboki dzięki działaniu pompy mięśniowej mięśni podudzia i uda. Żyły kończyn dolnych posiadają liczne zastawki, które zapobiegają zastojowi i cofaniu się krwi.

Triada Virchowa opisuje 3 główne czynniki predysponujące do powstawania zakrzepów. Są to:

  • zwolniony przepływ krwi (np. przez unieruchomienie kończyny lub ucisk żył),
  • przewaga czynników krzepnięcia nad ich hamowaniem (np. w trombofilii),
  • uszkodzenie ściany naczynia (np. wskutek zapalenia, urazu lub operacji).

Zakrzepica żył powierzchownych jest najczęściej spowodowana:

  • samoistnymi zakrzepami,
  • długotrwałym przebywaniem w pozycji siedzącej,
  • wysoką temperaturą,
  • ciążą,
  • urazami lub>

Jak przeprowadzić wywiad lekarski i różnicowy? Charakterystyczne objawy

Badania diagnostyczne i laboratoryjne

Kryteria rozpoznania

Schemat terapeutyczny

Opis typowego przypadku

Postępowanie lecznicze

Kiedy kierować do specjalisty?

Jak kontrolować pacjenta?

Sytuacje szczególne i praktyczne porady (w tym najczęstsze interakcje, typowe problemy)