Bartosz Zawadzki
dr n. med.
Bartosz Zawadzki
Data publikacji 31.07.2025
Czas czytania ok. 6 min

Zapalenie płuc – podstawowe informacje [J18]

Zapalenie płuc jest poważnym stanem zapalnym dolnych dróg oddechowych, najczęściej o etiologii infekcyjnej. Jest to główna przyczyna śmiertelności w populacji pediatrycznej. Etiologia zapalenia płuc w tej grupie wiekowej jest zmienna i zależy od wieku oraz nasilenia choroby. Zapalenie płuc stanowi również poważne zagrożenie dla osób starszych i jest częstą przyczyną hospitalizacji. Może być wywołane zarówno przez bakterie, wirusy, jak i grzyby. W codziennej praktyce klinicznej najczęściej spotykamy zapalenia płuc wywołane przez:

  • bakterie typowe (u dorosłych): Streptococcus pneumoniae, Haemophilus influenzae, Moraxella catarrhalis, Staphylococcus aureus; bakterie atypowe (u starszych dzieci): Chlamydia pneumoniae, Mycoplasma pneumoniae, Legionella pneumophila;
  • wirusy (30–50% zakażeń – najczęstsze u dzieci poniżej 5. roku życia): SARS-CoV-2, wirusy grypy (A i B), rynowirusy, wirus paragrypy, adenowirusy, RSV;
  • rzadziej grzyby: Aspergillus, Candida, Cryptococcus, Pneumocystis jiroveci, gruźlica.

Zakażenia często mają charakter wieloczynnikowy – najczęściej dotyczy to zakażeń grypowych i paragrypowych z towarzyszącymi nadkażeniami bakteryjnymi.

Zapalenia płuc mogą rozwijać się w okresach epidemicznych przez zakażenie drogą kropelkową lub wskutek aspiracji czynników chorobotwórczych do dolnych dróg oddechowych. Rzadziej zapalenie płuc rozwija się na skutek aspiracji treści pokarmowej i zachłyśnięcia, a także przez kontakt z aerozolem wodnym (głównie Legionella). Do czynników ryzyka rozwoju zapalenia płuc zaliczamy:

  • wiek (dzieci>

Jak przeprowadzić wywiad lekarski i różnicowy? Charakterystyczne objawy

Badania diagnostyczne i laboratoryjne

Kryteria rozpoznania zapalenia płuc

Schemat terapeutyczny zapalenia płuc

Opis typowego przypadku

Postępowanie lecznicze

Kiedy kierować do specjalisty?

Jak kontrolować pacjenta?

Sytuacje szczególne i praktyczne porady (w tym najczęstsze interakcje, typowe problemy)