Bartosz Zawadzki
dr n. med.
Bartosz Zawadzki
Data publikacji 04.08.2025
Czas czytania ok. 6 min

Zespół jelita drażliwego – podstawowe informacje [K58]

Zespół jelita drażliwego (ang. irritable bowel syndrome,IBS) to często występujące schorzenie o charakterze zaburzeń czynnościowych przewodu pokarmowego. Dotyczy zarówno jelita grubego, jak i jelita cienkiego. Jego istotą jest nieprawidłowe funkcjonowanie układu nerwowego (tzw. osi mózg–jelito), co objawia się występowaniem bólu (trzewnego), a także zmianą rytmu wypróżnień. Do czynników ryzyka występowania zespołu jelita drażliwego należą:

  • płeć żeńska – objawy zazwyczaj występują do 35. roku życia,
  • predyspozycje rodzinne,
  • przebyte infekcje przewodu pokarmowego (zwiększają ryzyko 7-krotnie),
  • zaburzenia mikroflory jelita,
  • przyjmowanie antybiotyków,
  • zaburzenia depresyjne oraz lękowe.

W przebiegu zespołu jelita drażliwego dochodzi do powstawania nadwrażliwości układu nerwowego, zwłaszcza w zakresie układu współczulnego i zniesienia hamującej aktywności układu przywspółczulnego oraz nadreaktywności trzewnego czucia bólu. Zespół jelita drażliwego jest schorzeniem o charakterze przewlekłym oraz nie do końca poznanej etiopatogenezie. Aktywacja układu immunologicznego błony śluzowej jelita związana z dysbiozą, dietą, stresem i czynnikami endogennymi powoduje zwiększenie przepuszczalności bariery jelitowej i powstawanie zaburzeń funkcji motoryczno-sensorycznych przewodu pokarmowego. Schorzenie przebiega z okresami zaostrzeń oraz remisji i ma istotny związek z zaburzeniami osobowości oraz zaburzeniami emocjonalnymi. U większości chorych dolegliwości uporczywie nawracają, pogarszając jakość życia, ale choroba ma łagodny przebieg i nigdy nie prowadzi do powstawania powikłań. Z uwagi na bardzo różnorodny przebieg i niespecyficzne objawy powinna być różnicowana z innymi schorzeniami, takimi jak:

  • choroba>

Jak przeprowadzić wywiad lekarski i różnicowy? Charakterystyczne objawy

Badania diagnostyczne i laboratoryjne

Kryteria rozpoznania IBS

Schemat terapeutyczny IBS

Opis typowego przypadku

Postępowanie lecznicze

Kiedy kierować do specjalisty?

Jak kontrolować pacjenta?

Sytuacje szczególne i praktyczne porady (w tym najczęstsze interakcje, typowe problemy)