Adam Stępień
prof. dr hab. n. med.
Adam Stępień
Data publikacji 01.06.2026
Czas czytania ok. 5 min

Skrót informacji

  • Ścieńczenie warstw siatkówki (GCIPL, pRNFL) mierzone w OCT istotnie wiąże się z progresją niezależną od rzutów i aktywności MRI (PIRMA) u chorych z rzutowym SM.
  • Wielkość efektu: przy PIRMA tempo zaniku jest większe — GCIPL −0,72%/rok, pRNFL −1,05%/rok (p<0,001).
  • Częstość zdarzeń: PIRA wystąpiła u 23,8% pacjentów, PIRMA u 13,3% (N=210; mediana obserwacji 2,3 roku).
  • Wniosek kliniczny: OCT warstw siatkówki to użyteczny biomarker „cichej” neurodegeneracji w SM, uzupełniający ocenę kliniczną i MRI w monitorowaniu i stratyfikacji ryzyka.

Wprowadzenie i cel badania

Progresja niezależna od aktywności nawrotowej (PIRA) jest głównym czynnikiem kumulacji niepełnosprawności w rzutowym stwardnieniu rozsianym (RMS). Zanik warstwy siatkówki mierzony za pomocą optycznej koherentnej tomografii (OCT) odzwierciedla uszkodzenie neuroaksonów i jest związany z PIRA. Nie jest jednak jasne, czy związek ten jest powodowany subkliniczną aktywnością zapalną, czy też odzwierciedla rzeczywistą progresję niezależną od ostrego stanu zapalnego. W prezentowanym badaniu podjęto się zbadania związku między zanikiem warstwy siatkówki, a progresją niezależną od aktywności nawrotowej i MRI (PIRMA), aby wyjaśnić wpływ subklinicznej aktywności zapalnej.

Metody – populacja, definicje i analiza

Do badania włączono pacjentów z RMS, którzy spełniali następujące kryteria: badanie OCT wykonane 3–6 miesięcy po rozpoczęciu leczenia modyfikującego przebieg choroby (DMT) (ponowne badanie bazowe) oraz co najmniej jedno kontrolne badanie OCT po ≥12 miesiącach. Narastanie niepełnosprawności zdefiniowano jako złożony pomiar obejmujący pogorszenie w Rozszerzonym Stanie Niepełnosprawności, Czasowym Teście Chodzenia na 25 Stopach, Teście 9-Dołkowym lub Teście Modalizacji Symboli Cyfrowych, z wykorzystaniem ruchomego punktu bazowego z 6-miesięcznym okresem badania wstępnego. PIRA zdefiniowano jako narastanie niepełnosprawności bez rzutu choroby pomiędzy badaniem wstępnym, a badaniem końcowym. PIRMA zdefiniowano jako PIRA, która pozostała bez nowych ognisk demielinizacyjnych w badaniu radiologicznym. Oceniliśmy związki>

Wyniki

Omówienie i wnioski kliniczne