Szczepienia przeciwko półpaścowi a ryzyko demencji

Ospa wietrzna i półpasiec są wywoływane przez tego samego wirusa Varicella-zoster virus. Najskuteczniejszą metodą zapobiegania przed tym zakażeniem są szczepienia ochronne, które są szczególnie zalecane osobom starszym narażonym na poważne powikłania po przebytej chorobie. Ze względu na wiek tej grupy pacjentów zaczęto badać związek pomiędzy szczepieniem a ryzykiem wystąpienia demencji.

W październiku 2024 roku w czasopiśmie Nature medicine opublikowano pracę, która udowodniła niższe ryzyko demencji u osób, u których zastosowano rekombinowaną szczepionkę przeciwko półpaścowi.

W 2017 roku szczepionka rekombinowana przeciwko półpaścowi zastąpiła wcześniej stosowaną „żywą” szczepionkę zawierającą szczep atenuowany. Na podstawie dostępnej elektronicznej dokumentacji medycznej przeprowadzono badanie kohortowe z udziałem pacjentów w wieku 65 lat lub starszych (n=103 837). Badanie porównywało obie szczepionki odnośnie ryzyka wystąpienia demencji w ciągu następnych 6 lat po szczepieniu. Badanie rozdzielono na dwie kohorty:

• kohortę podstawową – w okresie od listopada 2017 do października 2020 roku osoby otrzymały szczepionkę rekombinowaną [95% otrzymało szczepionkę rekombinowaną; mediana (zakres międzykwartylowy, IQR) okresu obserwacji 4,15 (3,16–4,99) lat];
• kohortę porównawczą – w okresie od października 2014 do września 2017 roku osoby otrzymały szczepionkę „żywą” [98% otrzymało szczepionkę „żywą”; mediana (IQR) okresu obserwacji 6,0 (5,2–6,0)].

Pierwszorzędowymi punktami końcowymi badania było zdiagnozowanie demencji w ciągu od 3 miesięcy do 6 lat po szczepieniu.