Od Redakcji

Drogie Czytelniczki, Drodzy Czytelnicy

Nieubłaganie nadszedł październik, przynosząc ze sobą jesień w pełni. Choć nazwa tego miesiąca towarzyszy nam od najmłodszych lat, rzadko zastanawiamy się nad jej pochodzeniem. Tymczasem słowo „październik” jest jednym z ciekawszych przykładów tego, jak dawne życie codzienne i prace rolnicze odcisnęły swoje piętno na języku polskim.

W języku angielskim październik to: „October”, w niemieckim: „Oktober”, we francuskim: „octobre”, włoskim: „ottobre”, hiszpańskim: „octubre”. W tych wszystkich językach nazwa miesiąca jest bezpośrednim zapożyczeniem z łaciny, gdzie nazwa miesiąca pochodziła w tym wypadku od jego kolejności występowania w kalendarzu (łac. Octo = 8, octavus = ósmy). Musimy również mieć na uwadze, że rok kalendarzowy w starożytnym Rzymie, rozpoczynał się od marca, stąd nazwa odnosi się do ósmego miesiąca, a nie jak obecnie, do dziesiątego.

Skąd więc październik w języku polskim? To ciekawy kazus językowy, ponieważ kiedy wiele języków Europy przejęło rzymską nazwę miesiąca, język polski zachował rodzimą. Słowo „październik” według Aleksandra Brucknera, słynnego slawisty i historyka kultury polskiej, prawdopodobnie zostało utworzone od słowa „paździerze”, oznaczającego pierwotnie zdrewniałe resztki łodyg lnu lub konopi, które pozostają po oddzieleniu włókien podczas ich obróbki. To właśnie w okolicach października trwały prace związane z obróbką konopi i lnu. I tak październik wziął swoją nazwę od paździerzy, wrzesień>