Żywność wysokoprzetworzona – cichy motor globalnej epidemii chorób

W prestiżowym czasopiśmie „Lancet” ukazał się cykl artykułów poświęconych wpływowi żywności wysoko przetworzonej na zdrowie człowieka. Pierwszy z nich łączy przegląd narracyjny i systematyczny z oryginalnymi analizami oraz metaanalizami, aby ocenić trzy kluczowe hipotezy dotyczące wzorca żywieniowego opartego na produktach wysokoprzetworzonych: epidemiologię spożycia, mechanizmy szkodliwości oraz powiązania z chorobami przewlekłymi.

Publikacje wskazują, że w ciągu ostatnich dekad udział żywności wysokoprzetworzonej w diecie wzrósł niemal we wszystkich regionach świata, wypierając tradycyjne wzorce żywieniowe oparte na świeżych produktach i ich kulinarnym przygotowywaniu. Analizy z 36 krajów wskazują, że obecnie produkty te stanowią od 9% całkowitej energii w diecie (Iran) do nawet 60% (USA), a globalne dane sprzedażowe potwierdzają ich dynamiczny wzrost w krajach o średnich i niskich dochodach. Trend ten jest alarmujący, ponieważ utrwala się w kulturach, gdzie jeszcze niedawno dominowały zdrowe, lokalne tradycje kulinarne.

Drugi aspekt dotyczy jakości diety. Autorzy dowodzą, że wzorzec żywieniowy oparty o produkty wysokoprzetworzone prowadzi do poważnych zaburzeń równowagi składników odżywczych – zwiększa spożycie cukrów prostych i tłuszczów nasyconych, a obniża zawartość błonnika, białka i witamin. Co więcej, sprzyja przejadaniu się dzięki wysokiej gęstości energetycznej, nadmiernej smakowitości i miękkiej konsystencji produktów. Zmniejsza też spożycie bioaktywnych substancji naturalnie występujących w roślinach, wpływających pozytywnie na>