Bartosz Szafran
dr n. med.
Bartosz Szafran
Data publikacji 15.01.2025
Czas czytania ok. 7 min

Rytm serca może pochodzić również z urządzeń wszczepialnych i w zależności od rodzaju urządzenia, położenia elektrod i ustawionego programu możemy obserwować w EKG: brak stymulacji, ewolucje własne i wystymulowane lub tylko wystymulowane. Pamiętajmy, aby szukać najpierw cech rytmu własnego, stymulacja jest najczęściej tylko „protezą” dla własnej aktywności elektrycznej serca.

Generalnie przed opisem EKG powinniśmy wiedzieć:

  • czy pacjent ma wszczepiony stymulator (jest to ważne również w momencie wykonywania spoczynkowego EKG czy innych metod elektrokardiograficznych);
  • jak działa program urządzenia – tryb (tryby) stymulacji, częstości stymulacji (minimalna, maksymalna, histereza). W przypadku urządzeń dwujamowych czas opóźnienia przedsionkowo-komorowego;
  • jaka jest lokalizacja stymulacji komorowej (prawa komora, resynchronizacja, pęczek Hisa, lewa odnoga p Hisa).

Zagadnienia dotyczące stymulacji serca będą dokładnie omówione w oddzielnym bloku szkolenia.

W opisie rytmu u pacjenta z wszczepionym rozrusznikiem możemy spotkać następujące sytuacje:

  • w EKG widoczny jest tylko rytm „własny”, nie obserwujemy pracy rozrusznika, co wynika z ustawień urządzenia;
  • widzimy tylko rytm serca (załamki P) generowany przez rozrusznik (tryby AAI, DDI, DDD). Zespoły QRS są „własne” lub wynikają ze stymulacji komory (tryby DDI, DDD);
  • możemy obserwować „mieszankę” powyższych zachowań.

Stymulacja komory

  • w przypadku obecności rytmu zatokowego, pozazatokowego możemy obserwować albo „własne” QRS albo wystymulowane (stymulacja komory sterowana przedsionkiem – tryby VDD, DDD;
  • w przypadku migotania/trzepotania przedsionków możemy obserwować stałą lub okresową stymulację komory;
  • w przypadku migotania/trzepotania>

5.1. Stymulacja przedsionka

5.2. Stymulacja komory

5.3. Stymulacja komory sterowana własną aktywnością przedsionka

5.4. Stymulacja sekwencyjna przedsionka i komory