Ireneusz Szymczyk
dr n. med.
Ireneusz Szymczyk
Data publikacji 26.02.2025
Czas czytania ok. 11 min

Skrót informacji

W ciągu kilku ostatnich lat postępowanie w cukrzycy bardzo szybko się zmienia. Coraz nowsze doniesienia z badań naukowych dotyczących farmakoterapii, dostęp do nowych leków i nowych technologii monitorowania glikemii, a także realizowanie zadań opieki koordynowanej w obszarze cukrzycy i stanów przedcukrzycowych sprawiają, że lekarz rodzinny niemal codziennie zadaje sobie pytania o właściwe postępowanie. Odpowiedzi na te pytania z całą pewnością można poszukiwać w aktualizowanych corocznie zaleceniach Polskiego Towarzystwa Diabetologicznego (PTD). Jest to jednak dokument bardzo obszerny i obejmuje także (może nawet w większości) zagadnienia mniej istotne dla lekarza pracującego w POZ. Dlatego też autor opracowania, któremu pytania i wątpliwości związane z codzienną pracą w przychodni nie są obce, podjął się zadania przedstawienia praktycznych i  opartych na  aktualnych zaleceniach PTD wskazówek, gotowych do  wykorzystania w POZ. Autor ma nadzieję, że pozwoli to Czytelnikowi szybko i sprawnie poprawić opiekę nad pacjentami z cukrzycą, zgodnie z aktualnym stanem wiedzy (niniejszy artykuł stanowi I część omówienia dla lekarzy POZ. Opracowanie całego dokumentu PTD można przeczytać w „Medycynie Praktycznej” nr 4/2024 – przyp. red.).

Pytanie 1.

Jaka jest rola POZ w leczeniu pacjenta z cukrzycą, a jaka opieki specjalistycznej?

Nowoczesne leczenie cukrzycy to wspólne działanie lekarzy różnych specjalności, a także edukatorów, pielęgniarek i dietetyków, w celu zapobiegania późnym powikłaniom cukrzycy i leczenia chorób towarzyszących. Wpisuje się w to lekarz rodzinny (pełniący rolę lekarza POZ), szczególnie gdy korzysta z tzw. ścieżki diabetologicznej opieki koordynowanej (tab. 1).

Tabela 1.  Zadania lekarzy POZ i AOS w opiece nad populacją pacjentów chorych na cukrzycę oraz wskazania do hospitalizacji
Zadania POZZadania opieki specjalistycznejWskazania do hospitalizacji
diagnostyka zaburzeń gospodarki węglowodanowej  leczenie stanów przedcukrzycowych
leczenie cukrzycy typu 2, w tym insulinoterapia prosta  kierowanie do konsultacji diabetologicznej (rzadziej w celu leczenia przewlekłego) w przypadku:
–  gdy cele terapeutyczne nie są osiągane
(skierowanie przede wszystkim w celu intensyfikacji leczenia insuliną)
–  obecności chorób współistniejących utrudniających leczenie
–  wystąpienia powikłań cukrzycy
–  wystąpienia powikłań farmakoterapii
–  innych szczególnych sytuacji
kierowanie do poradni diabetologicznej w celu leczenia przewlekłego w przypadku:
–  cukrzycy typu 1
–  innych specyficznych typów cukrzycy
–  trudności w ustaleniu typu cukrzycy
–  każdego typu cukrzycy u dzieci i młodzieży
–  kobiet chorych na cukrzycę, planujących ciążę i będących w ciąży
coroczna kontrola służąca ustaleniu celów
i weryfikacji efektów prowadzonego w POZ leczenia pacjentów z cukrzycą
prowadzenie terapii chorych na cukrzycę stosujących leczenie w iniekcjach (insulina, agoniści receptora peptydu glukagonopodobnego 1)
prowadzenie terapii chorych na cukrzycę leczonych metodą ciągłego podskórnego wlewu insuliny
diagnostyka różnicowa typów cukrzycy, w tym>

Pytanie 2.

Pytanie 3.

Pytanie 4.

Pytanie 5.

Pytanie 6.

Pytanie 7.

Pytanie 8.

Pytanie 9.