Przygotowanie pacjenta senioralnego na sezon infekcyjny 2025/2026.
Skrót informacji
Starzenie się społeczeństwa jest jednym z najważniejszych wyzwań zdrowia publicznego w krajach rozwiniętych. Zgodnie z prognozami Światowej Organizacji Zdrowia (WHO), do roku 2050 odsetek osób w wieku powyżej 60 lat w populacji światowej przekroczy 20% [1]. Proces starzenia związany jest z wieloma zmianami, w tym obniżeniem zdolności układu odpornościowego do odpowiedzi na patogeny, co skutkuje zwiększoną podatnością na infekcje, cięższym przebiegiem chorób zakaźnych i wyższą ogólną śmiertelnością [2]. Szczepienia ochronne są jednym z najważniejszych i najlepiej udokumentowanych narzędzi profilaktyki chorób zakaźnych. W populacji osób powyżej 65. roku życia ich znaczenie rośnie, szczególnie u pacjentów obciążonych chorobami przewlekłymi, takimi jak cukrzyca, nadciśnienie tętnicze czy otyłość [3]. Kluczowe znaczenie mają szczepienia przeciwko grypie, pneumokokom, wirusowi RS, COVID-19 oraz krztuścowi. Coraz większą uwagę zwraca się również na szczepienia przeciw półpaścowi oraz wirusowemu zapaleniu wątroby typu B. Dane epidemiologiczne jednoznacznie wskazują, że osoby powyżej 65. roku życia są najbardziej narażone na powikłania infekcji dróg oddechowych, w tym zapalenia płuc, a także na zgony wywołane wirusem grypy oraz zakażeniami pneumokokowymi[4]. Lekarz podstawowej opieki zdrowotnej pełni kluczową rolę w ocenie potrzeb szczepiennych seniorów, prowadzeniu edukacji pacjentów i wdrażaniu zaleceń profilaktycznych. Na podstawie opisu przypadku omówione zostaną w dalszej części zasady analizy potrzeb szczepiennych u osób w podeszłym wieku.
Artykuł powstał dzięki współpracy z
Opis przypadku
68-letni pacjent, zgłosił się na wizytę do poradni lekarza rodzinnego na wizytę podsumowującą w ramach programu Moje Zdrowie. W wywiadzie nie zgłaszał żadnych dolegliwości oraz podawał ogólne, dobre samopoczucie. W badaniu przedmiotowym szmer pęcherzykowy prawidłowy, symetryczny. Tony serca czyste, bez patologicznych szmerów. Brzuch miękki, niebolesny, bez patologicznych oporów i objawów otrzewnowych. Brak obrzęków obwodowych. BP 118/76 HR 68/min SpO2 95%, bez istotnych odchyleń w badaniach laboratoryjnych. Z wywiadu pacjent od około 30 lat leczony jest z powodu nadciśnienia tętniczego, a dodatkowo od 21 lat choruje na cukrzycę typu 2, leczoną preparatami doustnymi. U chorego rozpoznano również hipercholesterolemię, nieistotne hemodynamicznie zwężenie prawej tętnicy szyjnej wewnętrznej, dnę moczanową, a także otyłość II stopnia z BMI 35,78 kg/m2. Innym istotnym czynnikiem ryzyka jest palenie tytoniu – pacjent jest czynnym palaczem, z wywiadem 30 paczkolat. W leczeniu farmakologicznym zastosowanie ma metformina w dawce 1000 mg 3x/d, empagliflozyna 10 mg 1x/d, amlodypina/peryndopryl w preparacie łączonym 5+5 mg 1x/d, atorwastatyna 10 mg 1x/d oraz allopurynol 300 mg 1x/d. Pacjent pozostaje pod stałą opieką dietetyczną oraz w ramach Opieki Koordynowanej uczestniczy w regularnych poradach edukacyjnych, obejmujących m.in. kontrolę stóp, profilaktykę>
Analiza potrzeb szczepiennych
Zalecenie szczepienne
