Hanna Misiołek
prof. dr hab. n. med.
Hanna Misiołek
Maja Copik
dr n. med.
Maja Copik
Data publikacji 25.09.2025
Czas czytania ok. 24 min

Wstęp

Pomimo gwałtownego rozwoju nauk medycznych, ból pozostaje jednym z najczęstszych powodów poszukiwania pomocy lekarza. Według definicji Międzynarodowego Towarzystwa Badania Bólu (IASP) ból to „nieprzyjemne doświadczenie czuciowe i emocjonalne związane z rzeczywistym lub potencjalnym uszkodzeniem tkanek, lub opisywane w kategoriach takiego uszkodzenia” [1]. Skuteczne uśmierzanie bólu stanowi podstawowy element opieki medycznej – nie tylko poprawia komfort chorego, ale także zapobiega negatywnym następstwom nieleczonego bólu, jak przewlekaniu się dolegliwości, powikłaniom unieruchomienia, cierpieniu psychicznemu.

W praktyce lekarza rodzinnego a także specjalisty leczenia chorób wewnętrznych kluczowe jest właściwe dobranie analgetyków, w tym odpowiedzialne stosowanie opioidów. Zarówno tramadol, jak i buprenorfina należą do opioidowych leków przeciwbólowych, które mogą być stosowane w warunkach ambulatoryjnych. Tramadol zaliczany jest do tzw. słabych opioidów (II stopień drabiny analgetycznej), a buprenorfina – do silnych opioidów (III stopień). Obydwa leki odgrywają istotną rolę w leczeniu bólu o umiarkowanym i dużym nasileniu, zwłaszcza gdy leki nieopioidowe nie są wystarczająco skuteczne. Należy jednak pamiętać, że terapia opioidami wymaga przestrzegania aktualnych wytycznych klinicznych, oraz rozważenia bilansu korzyści i ryzyka dla każdego pacjenta indywidualnie. Międzynarodowe i krajowe towarzystwa naukowe (m.in. IASP, European Pain Federation – EFIC, European Society of Anaesthesiology and Intensive Care – ESAIC oraz Polskie Towarzystwo Badania Bólu – PTBB) podkreślają znaczenie>


Farmakokinetyka i farmakodynamika tramadolu i buprenorfiny


Formy preparatów


Zastosowanie kliniczne – ból ostry i przewlekły


Połączenia lekowe


Przeciwwskazania i środki ostrożności


Szczególne grupy pacjentów


Podsumowanie