Adam Stępień
prof. dr hab. n. med.
Adam Stępień
Data publikacji 12.03.2026
Czas czytania ok. 5 min

Skrót informacji

  • Oko jako wczesny barometr mózgu: zwężone tętniczki w średnim wieku zapowiadają po ~18 latach większe WMH i gorszą jakość istoty białej.
  • Retinopatia to czerwony alarm: wiąże się z częstszymi mikrokrwawieniami mózgowymi w późniejszym wieku.
  • To nie przypadek: duża kohorta ARIC, długa obserwacja i szerokie korekty potwierdzają te zależności.
  • Badanie dna oka to proste, nieinwazyjne narzędzie do wczesnej identyfikacji osób z ryzykiem CSVD.

Wstęp i cel badania

Choroba małych naczyń mózgowych (CSVD) jest główną przyczyną deficytów poznawczych i funkcjonalnych. Nieprawidłowości w układzie naczyniowym siatkówki mogą być  wczesnym wskaźnikiem CSVD. Celem niniejszego badania było zbadanie związków między objawami siatkówkowymi stwierdzanymi u osób w średnim wieku, a markerami obrazowymi CSVD 18 lat później.

Metody (ARIC: projekt, markery i analiza)

W badaniu wzięli udział uczestnicy badania Atherosclerosis Risk in Communities Study, prospektywnego badania kohortowego opartego na społeczności, u których wykonano obrazowanie siatkówki podczas wizyty lekarskiej nr 3 (1993–1995) oraz 3T rezonans magnetyczny mózgu podczas wizyty kolejnej wizyty nr 5 po wielu latach (2011–2013). Skany MRI analizowano i oceniano pod kątem hiperintensywności istoty białej ( white matter hyperintensities - WMH), lakun (obecnych lub nieobecnych), mikrokrwawień mózgowych (obecnych lub nieobecnych), objętości mózgu (całkowitej, płatowej, metaregionu skroniowo-ciemieniowego zainteresowania, głębokiej struktury szarej podkorowej), globalnej anizotropii frakcyjnej (global fractional anisotropy - FA) i średniej dyfuzyjności (MD) uzyskanej z obrazowania tensora dyfuzji. Obrazowanie siatkówki oceniano centralnie pod kątem czterech objawów siatkówkowych: (1) centralnego ekwiwalentu tętniczek siatkówki — najniższy (najgorszy) kwartyl w porównaniu z 3 górnymi kwartylami; (2) objawów skrzyżowania tętniczo-żylnych (obecnych lub nieobecnych); (3) ogniskowego zwężenia tętniczek (obecnego lub nieobecnego); (4) obecności retinopatii (łagodnej, umiarkowanej, ciężkiej lub jej>

Wyniki

Omówienie i wnioski kliniczne